Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə edilən yeni dəyişikliklər 2027-ci ildən vergi ödəyiciləri üçün ƏDV depozit hesabından istifadə imkanlarını genişləndirəcək.
13 iyul 2026-cı il tarixli 445-VIIQD nömrəli Qanuna əsasən, müəyyən vergi ödəyiciləri ƏDV-nin depozit hesabında olan vəsaitdən Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödəniş etmək imkanına malik olacaqlar.
2027-ci ildən yeni imkan
Bu dəyişiklik xüsusilə əməkdaşları olan və ƏDV ödəyicisi kimi fəaliyyət göstərən bizneslər üçün maraqlı yenilikdir.
Mövcud sistemdə ƏDV depozit hesabındakı vəsaitin istifadəsi əsasən ƏDV ilə bağlı öhdəliklər və dövlət büdcəsinə ödənişlər çərçivəsində həyata keçirilirdi.
ƏDV depozit hesabından Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna vəsait köçürmək isə mümkün deyildi.
Yeni qanunla ƏDV depozit hesabının anlayışı genişləndirilir. Belə ki, bu hesab artıq yalnız ƏDV-nin mədaxili, uçotu, hərəkəti və dövlət büdcəsinə köçürülməsi ilə bağlı əməliyyatlar üçün nəzərdə tutulmayacaq.
Qanunda müəyyən edilmiş şərtlərlə həmin hesabdan Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna da vəsait köçürülə biləcək.
Yenilik kimlərə şamil olunacaq?
Lakin bu imkan bütün vergi ödəyicilərinə şamil edilmir.
Qanuna əsasən, yenilik neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən vergi ödəyiciləri üçün nəzərdə tutulub.
Yəni özəl sektorda fəaliyyət göstərən müəyyən ƏDV ödəyiciləri bu imkanın tətbiq dairəsinə daxil ola biləcəklər.
Dəyişiklik 2027-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minəcək.
Bu imkan daimi deyil və ilkin olaraq 4 il müddətinə tətbiq olunacaq.
Köçürmə qaydaları ayrıca müəyyən ediləcək
Əsas məqamlardan biri odur ki, ƏDV depozit hesabından DSMF-yə vəsaitin hansı qaydada köçürüləcəyi ayrıca müəyyən ediləcək.
Prezidentin 28 iyul 2026-cı il tarixli fərmanına əsasən, Nazirlər Kabineti bu köçürmələrin qayda və şərtlərini təsdiq etməlidir.
Bu səbəbdən hazırkı mərhələdə bütün praktiki mexanizmlərin tam şəkildə müəyyənləşdiyini demək düzgün olmaz.
Məsələn, hansı hallarda, hansı məbləğlər üzrə və hansı texniki prosedurla köçürmələrin həyata keçiriləcəyi Nazirlər Kabinetinin müəyyən edəcəyi qaydalardan asılı olacaq.
Buna görə də vergi ödəyiciləri yeni qaydaların təsdiq olunmasını diqqətlə izləməlidirlər.
Bu dəyişiklik bizneslər üçün nə ifadə edir?
Ümumilikdə, bu dəyişiklik ƏDV depozit hesabında olan vəsaitlərdən istifadə imkanlarının genişləndirilməsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Xüsusilə əməkhaqqı fondu və buna bağlı sosial sığorta öhdəlikləri olan şirkətlər üçün vəsaitlərin idarə edilməsində əlavə imkan yarana bilər.
Sadə dillə desək, qanunun məqsədi müəyyən bizneslərə ƏDV depozit hesabındakı vəsaitdən sosial öhdəliklərin yerinə yetirilməsində istifadə etmək imkanı yaratmaqdır.
Bu isə müəssisələrin pul vəsaitlərinin daha çevik idarə olunmasına müəyyən dərəcədə müsbət təsir göstərə bilər.
Nələrə diqqət etmək lazımdır?
Bununla yanaşı, vergi ödəyiciləri nəzərə almalıdırlar ki, ƏDV depozit hesabındakı vəsaitdən sərbəst şəkildə istənilən məqsəd üçün istifadə etmək mümkün olmayacaq.
Köçürmələr yalnız qanunvericilikdə və müəyyən ediləcək qaydalarda nəzərdə tutulan şərtlərlə həyata keçiriləcək.
2027-ci ilin yanvarın 1-dən qüvvəyə minəcək bu dəyişiklik ƏDV ödəyiciləri üçün diqqətlə izlənməli yeniliklərdən biridir.
Xüsusilə qeyri-neft özəl sektorunda fəaliyyət göstərən şirkətlərin maliyyə və mühasibatlıq xidmətləri bu dəyişiklikdən təsirlənə bilər.
Yeni qaydalar təsdiq edildikdən sonra müəssisələr üçün artıq daha konkret suallara cavab vermək mümkün olacaq:
-
Kimlər bu imkanlardan istifadə edə biləcək?
-
Köçürmələr hansı qaydada aparılacaq?
-
ƏDV depozit hesabındakı vəsaitdən istifadə zamanı hansı məhdudiyyətlər tətbiq olunacaq?
